Wednesday, 19 January 2022

BAHI KATHA 28 | 19.1.22

 ବହିକଥା । ଡ. ମୃଣାଳ ଚାଟାର୍ଜୀ

ହାତୀର ଭବିଷ୍ୟତ

ବହି:  ଜୁମ୍ବୋଜ ଅନ ଦି ଏଜ୍‍  - ଦ ଫ୍ୟୁଚର ଅଫ ଏଲିଫ୍ୟାଣ୍ଟ କନଜରଭେସନ ଇନ ଇଣ୍ଡିଆ

ଲେଖକ: ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ଚଢ଼ା

ପ୍ରକାଶକ: ନଟରାଜ ବୁକ୍‍ସ

ପୃଷ୍ଠା: ୩୦୦, ମୂଲ୍ୟ: ୪୯୯ଟଙ୍କା

 

ଭାରତ ବର୍ଷରେ  ହାତୀ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣୀ । ଆମ ଗଣେଷ ଠାକୁରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡଟି ହାତୀର । ହାତୀକୁ ପୁଣି ଆମ ଦେଶର ନେସନାଲ ହେରିଟେଜ ଆନିମଲ ବା ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟବାହୀ ପଶୁର ମାନ୍ୟତା ଦିଆ ଯାଇଛି  ଏବଂ ହାତୀ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଆଇନ (ୱାଇଲଡ୍‍ ଲାଇଫ ପ୍ରୋଟେକ୍‍ସନ ଆକ୍ଟ ୧୯୭୨) ଅନୁସାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ଏହା ସତ୍ୱେ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ହାତୀମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା କମି କମି ଚାଲିଛି । ହାତୀ ମଣିଷ ବିବାଦ ବଢ଼ି ଚାଲିଛି ।



            ଭାରତୀୟ  ଉପମହାଦେଶରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୬୦୦୦ ରୁ  ୨୯୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାତୀ ଅଛନ୍ତି । ସମଗ୍ର ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଥିବା ବନ୍ୟ ହାତୀ ସଂଖ୍ୟାର ଏହା ହେଲା ପାଖାପାଖି ଅଧା ।

            ଭାରତରେ ହାତୀ ସଂଖ୍ୟା କ୍ରମଶଃ କମି ଯିବାର ଗୋଟେ  ବଡ କାରଣ ହେଉଛି ଯେ ହାତୀ  ରହିବା ପାଇଁ, ବଞ୍ଚି ରହିବା ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ ଏବଂ ଏ ଖାଦ୍ୟପାଇଁ ହାତୀ ପଲକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୋଟେ ଜାଗାରୁ ଅନ୍ୟ ଜାଗାକୁ ଯିବାପାଇଁ  ପଡେ । କାରଣ ଗୋଟେ ହାତୀ ଦିନକୁ ପାଖାପାଖି ଅଢ଼େଇ କୁଇଣ୍ଟାଲ ଓଜନର ଡାଳପତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଖାଏ । ହାତୀ ପଲ ଗୋଟିଏ ଜାଗାରେ ରହିଲେ ଏତେ ଗଛପତ୍ର ପାଇବା ମୁସକିଲ ହୋଇଯିବ । ତେଣୁ ହାତୀ ପଲକୁ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଗୋଟେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଅନ୍ୟଗୋଟେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାପାଇଁ ପଡେ । ଲୋକସଂଖ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଇନ୍‍ଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍‍ଚରର ଉନ୍ନୟନ ସହିତ ଗୋଟିଏ  ବଡ଼ ବନଖଣ୍ଡ ପାଇବା ବର୍ତ୍ତମାନ କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଉଛି ।  ଯାହାଫଳରେ ହାତୀ ତାର ଖାଦ୍ୟ ପାଇବାକୁ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି ଏବଂ ଯାହାଫଳରେ ସେ ଗାଁ ଭିତରକୁ ପଶୁଛିା ଲୋକଙ୍କର ଘର ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଛି । ମଣିଷ ହାତୀକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାପାଇଁ  ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରୁ ଛନ୍ତି । ହାତୀ ଆଉ ମଣିଷର ବିବାଦ ବଢ଼ି ବଢ଼ି ଚାଲିଛି । ଭାରତର ବହୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏ ସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ହୋଇ ଉଠିଲାଣି । ଶ୍ରୀ ଚଢ଼ା ତାଙ୍କ ବହିୋର ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ।

            ଏ ପୁସ୍ତକରେ ହାତୀ ଭାରତରେ ହାତୀ ସଂରକ୍ଷଣର ସମସ୍ୟା ଗୁଡିକ ବିଷୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତଥ୍ୟପୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତାକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରାଯାଇଛି । ଦେଶରେ ଯେତେବେଳେ ଉନ୍ନୟନ ହେଉଛି ତା ଅର୍ଥ ଲିନିୟର ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚର ବଢ଼ୂଛି, ରାସ୍ତା ତିଆରି ହେଉଛି ନୂଆ ରେଳ ଲାଇନ୍‍ ତିଆରି ହେଉଛି, ପାୱାର ଟ୍ରାନସମିଶନ ଲାଇନ୍‍ ତିଆରି ହେଉଛି, କେନାଲ ତିଆରି ହେଉଛି ମାଇନିଂ ପ୍ରୋଜୋକ୍ଟ , ପାୱାର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ହେଉଛି, ଏ ସବୁଥିରେ ପ୍ରଥମ ଯାହା ବଳି ପଡ଼ୁଛି   ତାହା ହେଲା ଜଙ୍ଗଲ । ଉନ୍ନୟନ ମାନେ ଜଙ୍ଗଲ କଟା ନିଶ୍ଚିତ । ଆଉ ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ ହାତୀଙ୍କର ଜୀବନ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବରେ ଜଡିତ । ବିନା ବଡ ଜଙ୍ଗଲରେ ବା ଗୋଟିଏ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ନିରାପଦରେ ଯିବାର ରାସ୍ତା ବିନା ହାତୀ ବଞ୍ôଚପାରିବା ମୁସ୍କିଲ୍‍ ।

            ଭାରତରେ ଯେତେ ବନ୍ୟ ହାତୀ ଅଛନ୍ତି ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନଙ୍କୁ ୪ଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ ।  ଉତ୍ତରରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ, ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ, ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳୀୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ, ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ହାତୀମାନଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣର ସମସ୍ୟା ଭିନ୍ନ ।

            ଏ ପୁସ୍ତକର ଲେଖକ ସଂଜୀବ କୁମାର ଚଢ଼ା,ଭାରତୀୟ ଫରେଷ୍ଟ ସର୍ଭିସ୍‍ର ଜଣେ  ଅଧିକାରୀ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ନେସନାଲ ଏଗ୍ରିକଲଚରାଲ କୋଅପରେଟିଭ ମାର୍କେଟିଂ ଫେଡେରେସନ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ (ନାଫେଡ) ର ମୁଖ୍ୟ ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କର  ବାସ୍ତବ ଅଭିଜ୍ଞତାରୁ ଏବଂ ପୁସ୍ତକଗତ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିରେ ଏ ପୁସ୍ତକଟିରେ, ଏ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନର କେତେକ ବାଟକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରିଛନ୍ତି । ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଙ୍ଗଲୋର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ପଶୁ ପକ୍ଷୀର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ହାତୀର ସଂରକ୍ଷଣ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୁର୍ଣ୍ଣ  ସେ କଥାକୁ ସେ  ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ଭାବରେ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ବହିରେ । ବର୍ତ୍ତମାନର ଯେତେବେଳେ ଜଙ୍ଗଲ ଅନେକ କମି ଆସିଛି, ଏ ଅବସ୍ଥାରେ ବି  ହାତୀ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କଣ କଣ  କରାଯାଇପାରେ ସେ ସଂପର୍କରେ ସେ ବେଶ୍‍ କିଛି ଉପାୟ ତାଙ୍କ ବହିରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ।                     ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁମାନେ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ନିତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗରେ ଯେଉଁ ଅଧିକାରୀ ମାନେ କାମ କରୁଛନ୍ତି  ସେମାନଙ୍କ  ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପାଦେୟ ପୁସ୍ତକ । ହାତୀ ମଣିଷର ଯେଉଁ ଲଢ଼େଇ ତାକୁ କେମିତି କମ କରିହେବ ଏବଂ ଉଭୟ ହାତୀ ଏବଂ ମଣିଷ କେମିତି ସହାବସ୍ଥାନ କରିପାରିବେ ଯାହାକି କରିବା ଉଚିତ  ସେ ସଂପର୍କରେ ଏ ବହିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପାଦେୟ ଉପାୟମାନ  କୁହାଯାଇଛି । ହାତୀ ମଣିଷ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଜାଣିବାପାଇଁ  ଚାହୁଁଥିବା ସ୍କଲାର ମାନେ, ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏ ପୁସ୍ତକଟିକୁ ନିଶ୍ଚୟ ପଢ଼ିବା ଦରକାର ।

++

This column is publishged every Wednesday in www.odishasahitya.com

Read this here:

https://www.odishasahitya.com/bahikatha-28/?fbclid=IwAR2oUvFp3DZck5Ocm56jyedgn_gQR3k1m1YZ7sV7axEZxuHsEHtt4uFyJPU

No comments:

Post a Comment